Esau

In de Bijbel vinden we veel mensen wier levens mislukt zijn en die ons tot voorbeeld kunnen dienen. Deze mannen en vrouwen hadden ook een rooskleurige toekomst van God ontvangen, maar verloren hun erfenis. Het verhaal van Esau is een voorbeeld van zo’n tragisch verhaal.

Isaak, de zoon van Abraham, was getrouwd met Rebecca. Zij bleek onvruchtbaar, maar na gebed werd de tweeling Jacob en Esau geboren. God sprak tot Rebecca de volgende woorden terwijl ze zwanger was:

Twee volken zijn er in je schoot, volken die uiteengaan nog voor je hebt gebaard. Het ene zal machtiger zijn dan het andere, de oudste zal de jongste dienen. Genesis 25:23.

Esau werd eerst geboren, rossig en helemaal behaard. Daarna kwam zijn broer Jacob die hem bij de hiel beet had. Esau werd een goede jager die altijd buiten was, terwijl Jacob een rustig man was en het liefst bij de tenten bleef. Isaak was zeer op Esau gesteld en Rebecca hield meer van Jacob. Omdat Esau de eerstgeborene was, bezat hij daardoor automatisch het eerstgeboorterecht.

Toen Esau een keer uitgeput thuis kwam van een jacht, was Jacob aan het koken. Esau vroeg Jacob wat van het eten, waarna Jacob vroeg naar het eerstgeboorterecht van Esau. Esau gaf hem dit in ruil voor brood en linzensoep.

In de tijd daarna lezen we even niets over deze ‘deal’. Er brak namelijk een hongersnood uit, waardoor de familie Isaak moest verhuizen naar Gerar. Isaak werd daar ontzettend rijk omdat God hem zo zegende. Zelfs zo rijk, dat de Filistijnen er jaloers op werden. Daarom verliet de familie Isaak het gebied weer, naar Berseba. Ondertussen trouwde Esau ook nog met twee vrouwen uit Kanaän, waar Isaak en Rebecca niet blij mee waren.

Pas dan kunnen we weer lezen over het eerstgeboorterecht. Namelijk als Isaak zijn oudste zoon wil zegenen. Isaak is al oud en zijn ogen zijn erg slecht geworden. Hij riep Esau bij zich en zei hem dat hij Esau wilde zegenen, omdat iedere dag zijn laatste kan zijn. Hij gaf Esau de opdracht een stuk wild te gaan jagen en het hem te eten te brengen. Daarna zal hij hem de zegen geven.

Rebecca had dit gehoord en zij wilde niet dat Esau de zegen zou ontvangen. Daarom riep ze Jacob en beraadde een plan om hem naar Isaak te sturen alsof hij Esau was. Rebecca maakte het eten klaar, gaf Jacob kleding van Esau aan en deed een geitenvel over zijn handen en armen. Op deze manier zal Isaak denken dat het Esau is. Zo gedacht, zo gedaan. Esau sprak de zegen uit over Jacob.

Was Rebecca zo slecht? Of deed ze dit misschien omdat zij al wist dat de oudste de jongste zou dienen?

Esau kwam dus te laat voor de zegen. Maar dit was eigenlijk zijn eigen schuld, hij had immers zelf zijn eerstgeboorterecht ‘verkocht’. Deze conclusie staat ook in Hebreeën 12:16-17:

16 Zorg ervoor dat niemand het heilige zozeer minacht als Esau, die voor één enkel bord eten zijn eerstgeboorterecht verkocht. 17 U weet immers dat hij daarna, toen hij alsnog de zegen wilde verkrijgen, afgewezen werd; hij kreeg geen kans meer om het goed te maken, ook al smeekte hij er in tranen om.

Hij liep dus de zegen van het eerstgeboorterecht mis. Hij werd dus niet degene die verantwoordelijk is voor de hele familie en kreeg niet de priesterrol in zijn familie. Esau hechtte eerder geen waarde aan het eerstgeboorterecht, hij verachtte het. Esau dacht op dat moment enkel aan gewin op korte termijn, zonder vooruit te denken wat zijn keuze voor effect heeft op de lange termijn.

Wij zouden al snel oordelen dat Esau erg onverstandig en oneerbiedig handelde. Maar hoe zit het met ons? Denk eens aan de keren dat wij de Heer ongehoorzaam zijn geweest? Vandaag de dag zijn er vele mensen die hun erfenis hebben ingeruild voor een kom linzensoep!! Zelfs mensen die een krachtige bediening hebben gehad! Nemen wij ook wel eens korte termijn beslissingen? Denk eens aan onze vleselijke behoeften, slechte keuzes op het gebied van tijdsindeling of financieel beheer, seksuele verontreiniging, plaatsen waar we misschien niet moeten komen, etc. Op welke momenten hebben wij gekozen voor de linzensoep in plaats van de zegen van God? Weet dat zo’n keuze je leven kan verwoesten, net zoals bij Esau, maar ook bij Adam, Eva, Simson, Salomo, Judas, Ananias, Saffira, enz.

Ik noemde al eerder de tekst uit Hebreeën 12. Nogmaals deze tekst met iets meer context:

14 Streef ernaar in vrede te leven met allen en leid een heilig leven; wie dat niet doet zal de Heer niet zien. 15 Zorg ervoor dat niemand zich de genade van God laat ontgaan, dat er geen giftige kiem opschiet die onrust veroorzaakt en met zijn bitterheid velen besmet, 16 en dat niemand overspel pleegt of het heilige zozeer minacht als Esau, die voor één enkel bord eten zijn eerstgeboorterecht verkocht.

In vers 16 wordt overspel (seksuele zedeloosheid) in één adem genoemd met de zonde van Esau. Vele mensen hebben hun zegen ingeruild voor het korte termijn genot wat seks kan geven. De Spreuken schrijver waarschuwt hier ook voor:

32 Maar pleeg je overspel, dan heb je geen verstand, wie zoiets doet richt zichzelf te gronde. 33 Hij zal door smaad worden getroffen en zijn schande zal niet worden uitgewist. Spreuken 6:32-33.

Maar dit geld niet alleen voor seks. Ook voor geld, macht, roem, etc. Satan weet precies hoe hij ons tot zonde moet verleiden. Hij weet als geen ander hoe hij ons moet boeien met iets wat we kunnen aanraken, voelen, proeven en zien. Satan verleide zo ook Adam en Eva, maar ook Jezus. Echter Jezus bleef staan. Maar hij weet dus wel wat het is om als mens verleid te worden.

Gelukkig hoeven deze verleidingen geen vat te krijgen op Gods kinderen. Eén van de vruchten van de Geest is namelijk ‘zelfbeheersing’. Als wij ons overgeven aan de Heilige Geest, dan zal Hij ons hiermee vervullen. Enkel de genade van God zal ons hiervan redden.

Het enige wat wij hoeven te doen is ons bekeren en oprecht berouw hebben van onze verkeerde keuzes. De vervolgstap is ons leven te leggen in de handen van God de vader. Probeer niet zelf je eigen leven te besturen, maar geef Hem de ruimte. Kies voor de zegen en niet voor de linzensoep. Want de zegen van God is talrijk:

Jeremia 29:11: Want Ik weet, welke gedachten Ik over u koester, luidt het woord des HEREN, gedachten van vrede en niet van onheil, om u een hoopvolle toekomst te geven.

Deuteronomium 11
13 Als u de geboden gehoorzaamt die ik u vandaag voorhoud, en de HEER, uw God, liefhebt en hem met hart en ziel dient, 14 belooft de HEER: ‘Ik zal jullie akkers op de juiste tijd regen geven, in het najaar en in het voorjaar. Je zult je oogst binnenhalen, koren, wijn en olie, 15 en ik zal groene weiden geven voor je vee. Je zult er leven in overvloed.’ 16 Maar pas op: laat u er niet toe verleiden een dwaalspoor te volgen, voor andere goden neer te knielen en ze te vereren. 17 Want dan roept u de woede van de HEER over u af en zal hij de hemel sluiten. Er zal geen regen meer vallen en de hele oogst zal mislukken, en spoedig zult u verdwenen zijn uit het goede land dat de HEER u zal geven.
18 Houd mijn woorden dus in gedachten, maak ze u eigen, draag ze als een teken om uw arm en als een band op uw voorhoofd. 19 Prent ze uw kinderen in en spreek er steeds over, thuis en onderweg, als u naar bed gaat en als u opstaat. 20 Schrijf ze op de deurposten van uw huis en op de poorten van de stad. 21 Dan zullen u en uw kinderen lang mogen wonen in het land dat de HEER uw voorouders onder ede heeft beloofd, zolang de hemel boven de aarde staat.
22 Wanneer u alle geboden die ik u geef zorgvuldig naleeft, en u de HEER, uw God, liefhebt, hem bent toegedaan en de weg volgt die hij wijst, 23 dan zal hij ter wille van u al die volken, die groter en machtiger zijn dan u, verdrijven en hun land aan u in bezit geven. 24 Elk stuk grond dat u zult betreden is voor u. Uw gebied zal zich uitstrekken van de woestijn tot aan de Libanon, en van de rivier de Eufraat tot aan de zee in het westen. 25 Er zal niemand zijn die tegen u kan standhouden. De HEER, uw God, laat in het land dat u binnengaat iedereen van angst voor u beven, zoals hij u heeft beloofd.
26 Besef goed, vandaag stel ik u voor de keuze tussen zegen en vloek. 27 Zegen, als u gehoorzaam bent aan de geboden van de HEER, uw God, zoals ik ze u vandaag voorhoud. 28 Vloek, als u zijn geboden niet gehoorzaamt en afwijkt van de weg die ik u vandaag wijs en achter andere goden aan loopt die u eerst niet kende.

En lees ook:

Deuteronomium 28
1 Mozes sprak: ‘Als u de HEER, uw God, gehoorzaam bent en al zijn geboden, zoals ik ze u vandaag heb voorgehouden, zorgvuldig naleeft, zal hij u hoog boven alle andere volken op aarde verheffen. 2 En omdat u hem gehoorzaamt, zullen u deze zegeningen toevallen: 3 Gezegend zult u zijn in de stad en gezegend op het land. 4 Gezegend is de vrucht van uw schoot, de vrucht van uw land en de vrucht van uw vee: de dracht van uw runderen, schapen en geiten. 5 Gezegend is de oogst die u binnenhaalt en het deeg dat u kneedt. 6 Gezegend zult u zijn in uw komen en uw gaan. 7 De HEER zal u de overwinning schenken op alle vijanden die u aanvallen: als één man zullen ze op u afkomen, maar naar alle kanten stuiven ze uiteen. 8 De HEER zal zijn zegen laten rusten op uw voorraadschuren en op alle arbeid die u verricht. Hij zal u zegenen in het land dat hij u geeft. 9 De HEER zal zijn plechtige belofte gestand doen en u tot een volk maken dat aan hem is gewijd; u leeft immers de geboden van de HEER, uw God, na en volgt de weg die hij wijst. 10 Alle andere volken zullen opmerken dat u de HEER toebehoort, en ze zullen hoog tegen u opzien. 11 De HEER zal u ruim bedelen met kinderen en ook uw vee en uw akkers overvloedig zegenen, wanneer u straks het land bewoont dat de HEER u zal geven, zoals hij uw voorouders onder ede heeft beloofd. 12 De HEER zal de rijk gevulde schatkamer van de hemel openen om uw akkers op de juiste tijd regen te geven. Hij zal uw arbeid op het land zo zegenen dat u aan veel volken leningen kunt verschaffen, zonder ooit zelf te hoeven lenen. 13 De HEER zal u altijd de eerste plaats laten bekleden en nooit de laatste. U zult iedereen voorbijstreven en nooit achteropraken, als u de geboden van de HEER, uw God, gehoorzaamt en ze strikt naleeft. 14 Wijk dan ook op geen enkele manier van de geboden af zoals ik ze u vandaag heb voorgehouden, door achter andere goden aan te lopen en die te vereren.
15 Maar als u de HEER, uw God, niet gehoorzaamt en zijn geboden en wetten, zoals ik ze u vandaag heb voorgehouden, niet nauwkeurig naleeft, zullen deze vervloekingen u treffen:
[lees verder in de Bijbel: vers 16 t/m 65]